Hosty, Funkie

Hosty, Funkie są jednymi z najpopularniejszych i najwdzięczniejszych bylin które powinny znaleźć się w naszych ogrodach, między innymi dlatego że są niewymagające i odporne na choroby.

Hosty są tak popularne również z powodu ich różnorodności, ponieważ mamy ponad 1 000 odmian i 40 gatunków tych pięknych cieniolubnych roślin.Występują one w wielu wysokościach poczynają od 20 centymetrowych miniaturek  skoczywszy na 150 centymetrowych okazach, ale również ich  kształt i kolor liści jest różny. 

Sadząc funkie w naszym ogrodzie musimy pamiętać że lubią cieniste lub pół słoneczne stanowiska,

aczkolwiek wiele odmian da sobie rade na pełnym słońcu, w szczególności te które mają intensywnie zielone liście.Sadząc nasze rośliny w ogrodzie należy pamiętać o rozluźnieniu im był korzeniowych, a gdy będziemy je sadzili w ubogie (piaszczyste) gleby warto je wymieszać z czarnoziemem lub kompostem dzięki temu będą rosły zdecydowanie lepiej. 

 

Hosty świetnie prezentują się z trawami, żurawkami, hortensjami, czy iglakami. Warto również między funkie sadzić kwiaty cebulowe tj. tulipany, szafirki czy narcyz itp.
Warto sadzić wiosenne kwiaty cebulowe między hosty ponieważ wychodzą one z ziemi stosunkowo późno, czyli w maju a do tej pory nasze rabaty mogą zdobić kwiaty cebulowe, a potem same hosty.

Niektóre rodzaje dobrze dają sobie radę w słońcu szczególnie te zielone, zielono białe czy niebieskawe, nieco gorzej bywa z odmianami o liściach złotych i liściach w dużej części białych.

Wszystkie hosty kwitną, niektóre z kwiatów wabią motyle i inne owady, ale zdecydowanie największą ich ozdobą są liście. Funkie często są atakowane przez ślimaki ale nie musimy się tym nadmiernie martwić, wystarczy je wyłapać lub użyć środków do tego odpowiednich.

Myślę, że warto sadzić te długowieczne rośliny w naszych ogrodach, ponieważ są mało wymagające odporne na warunki klimatyczne i na choroby, ale przede wszystkim są jednymi z najpopularniejszych i modnych roślin ostatnich lat.

Kwiaty balkonowe

Początek maja jest dobrym okresem na ukwiecenie naszych balkonów, donic i rabat kwiatowych.
Pamiętajmy żeby wybierać zdrowe i przede wszystkim bardzo rozkrzewione rośliny, dzięki temu będą obficiej kwitły.
Bardzo ważne jest też rozluźnienie brył korzeniowych, można je nawet mocno rozerwać, robi się to po to żeby nasze rośliny szybciej się zakorzeniły. Efekty rozluźniania brył korzeniowych są duże i widoczne gołym okiem, porównując te rośliny z tymi, które nie miały rozluźnionych brył korzeniowych.  

Ciekawymi i ładnymi roślinami, które możemy polecić są pelargonie, lobelie, surfinie, smagliczki, bidens, kocanki, komarzyce,  begonie, aksamitki(turki),, tytoń ozdobny, margaretki, osteospermum, pokrzywka brazylijska, bakopa.

Warto zastanowić się nad tworzeniem kompozycji z kilku rodzajów kwiatów,  po to aby urozmaicić nasze balkony i tarasy. Sadząc  kompozycje kwiatowe, tworzymy zestawy różnych roślin, ponieważ każdy rodzaj kwiatów będzie miał inny pokrój, kształt roślin, oraz kolor kwiatów i liści.

Coraz większą popularnością cieszą się gotowe kompozycie kwiatowe. W takich przypadkach kupujemy bardzo duże rośliny z dopasowanymi potrzebami nawożenia i podlewania, a także świetnie skomponowanymi kolorami kwiatów.

Warto zaopatrzyć się  w ziemię, która nie powinna być lekka i sucha, tak jak ziemia torfowa. Ponieważ brak jej składników pokarmowych, oraz szybko się przesusza i trzeba ciągle ją podlewać, a same rośliny nie będą chciały się prawidłowo zakorzenić w takim podłożu. Utrudnia to przyswajalność nawozów. 

 Osteosperium.

Kolejną ważną sprawą jest nawożenie, ale nie trzeba się go obawiać, ponieważ większość kwiatów balkonowych jest bardzo "żarłoczna". Aczkolwiek nie oznacza to że możemy nawozić je mocniej niż jest to zalecane na opakowaniach nawozów. Wyjątkiem są nawozy naturalne, które naprawdę jest bardzo ciężko przedawkować.

Wiele roślin balkonowych lubi cień, zaliczamy do nich pokrzywka brazylijska czy niecierpki którego sama nazwa wskazuje że nie cierpią słońca.

W cieniu dobrze radzą sobie również kocanki, komarzyce, lobelie, aksamitki(turki)

bakopy, tytoń ozdobny, czy smagliczki. jednakże musimy wiedzieć że w cieniu będą one mniej obficie kwitły.

Daliettki

 Natomiast w słońcu oprócz pokrzywki brazylijskiej i niecierpka, poradzą sobie wszystkie kwiaty balkonowe. Lecz na niektóre kwiaty, takie jak surfinie, fuksje czy begonie musimy uważać w szczególności w miejscach wietrznych, ich kruche kwiaty się kaleczą, a nawet wiatr je strąca. 

Hortensje

Hortensje występują w różn,ych gatunkach i odmianach, wielkiej gamie kolorów i kształtów, a także o różnych wymaganiach co do cięcia i nasłonecznienia. Krzewy hortensji zyskują coraz większą popularność ze względu na długość kwitnienia, ponieważ kwitną od czerwca aż do października. Kolory są również imponujące, występują od białego poprzez wiele odcieni różowego kończąc na czerwieni i purpurze. Dzięki specjalnym nawozom można wybarwić różowe odmiany na błękitne, niebieskie aż po fioletowe. Kształty kwiatostanów i kwiatów są również zaskakujące, występują najczęściej te kuliste ale również popularne są  stożkowe czy baldaszkowe. Natomiast  same kwiaty potrafią być pełne, pojedyncze, strzępiaste, a także wielkie i małe.

Wyróżniamy kilka podstawowych gatunków hortensji i każde z nich nieco różnią się od siebie, a także mają inne wymagania. Jedno co je łączy to że preferują próchnicze i kwaśne gleby, a także nie nadmiernie nasłonecznione stanowisko.

Hortensja Ogrodowa 

Te krzewy dorastają do około 150 cm wysokości kwitną na pędach dwuletnich, to znaczy że należy przycinać tylko słabe i przemarznięte pędy, a także suche kwiatostany. Ten typ hortensji jest wrażliwy na niskie temperatur, więc warto je zabezpieczać na zimę. Kwiatostany są w zdecydowanej większości kuliste, i można je jako jedyne wybarwiać na niebieski kolor. Warto sadzić te hortensje w pół-cienistych miejscach.

Hortensja Piłkowana 

Jest łudząco podobna do hortensji ogrodowej, więc należy pamiętać przy zakupie tych krzewów aby się upewnić, jaką hortensję kupujemy. Znaczną różnicą między tymi gatunkami jest to że hortensja piłkowana kwitnie na jednorocznych pędach, więc można ją przycinać przy ziemi, a dzięki temu jest bardziej odporna na mróz.

Hortensja bukietowa

Ten rodzaj hortensji jest bardzo odporny na mrozy, kwiaty pojawiają się na jednorocznych pędach, a ilość odmian jest bardzo różnorodna. Najczęściej odmiany rozkwitają na zielono potem na biało i zaczynają się przebarwiać na kolor kremowy, a następnie na różowy. Możemy również dostać odmiany o kwiatach czerwonych. Ten typ hortensji dobrze czuje się na słońcu, ale warto pamiętać że wtedy należy je podlewać w trakcie susz. Wysokość tych hortensji jest zależna od odmian ponieważ niektóre mają wysokość 50 cm a inne dorastają do 300 cm wysokości.

Hortensja Dębolistna 

Jak wskazuje sama nazwa hortensja dębnolistna  ma liście bardzo podobne do dębu, są one dość spore bo większe od dłoni. Kwiatostany są duże i stożkowe, a same liście pod koniec lata wybarwiają się jak liście dębu, na intensywny czerwony kolor.

Cały gatunek dobrze radzi sobie na pełnym słońcu, a same kwiaty i liście mają żywe kolory.

Dorastają one do wysokości 150 cm i są stosunkowo odporne na mrozy, kwitną na pędach dwuletnich.

Hortensja Pnąca 

Dorasta ona do 6 m wysokości, wspina się na podpory za pomocą korzonków czepnych.

Woli ona miejsca cieniste i wilgotne, kwitnie w lipcu. Kwiaty są duże  i płaskie. Jest stosunkowo odporna na mrozy i nie wymaga przycinania. 

Kupując krzewy należy się dowiedzieć jak je przycinać, ponieważ zależy od tego czy będą kwitły. Wyżej opisane gatunki przycina się na wiosnę po zagrożeniu przymrozkami, w przypadku roślin które kwitną na jednorocznych pędach należy je przycinać przy ziemi (2 do 5 oczek).

Co do nawożenia warto je rozpocząć w kwietniu, maju nawożąc nawozami mineralnymi do hortensji-(roślin kwaśnolubnych), należy również pamiętać że hortensje są bardzo żarłoczne.

Warzywa liściowe-odmiany

Ciekawą grupą są warzywa liściowe, przedstawimy kilka rzadkich i popularnych
warzyw z liściową częścią jadalną.  

Rzeżucha

Popularna na kiełki i liście zazwyczaj wysiewana przed

Świętami Wielkanocnymi, ale można ją wysiewać przez cały rok.  

Nadaje się do spożycia po 1 do 2 tygodni po wysiewie,
w smaku przypomina ostrą rzodkiewkę.

Roszponka warzywna 

Odmiana o słodkawych jajowatych liściach,

jest szczególnie polecana na wysiew późno jesienny,

ze względu na dobrą mrozoodporność, liście można spożywać 

przez całą zimę. Można ją wysiewać przez cały sezon. Spożywamy ją w "bukiecie" z wielu gatunków sałat.

Cykoria korzeniowa Polanowicka 

Odmiana bardzo podobna do sałaty, ma lekko goryczkowy smak
Zawiera bardzo dużo witamin i soli mineralnych. W ostatnich latach nasiona były ciężko dostępne,
odmiana polecana dla hodowców kur na paszę. 

Szpinak Matador 

Odmiana o dużych owalnych pokarbowanych liściach zawierających dużo żelaza.

Nadaje się na bardzo wczesny i późny wysiew, świetnie zimuje. 

Nadaje się do mrożenia, a sama rozeta nie ma tendencji do wybijania pędów kwiatowych. 

Szczaw Lyoński 

Roślina wieloletnia o dużych bardzo smacznych podłużnych liściach,
rośnie szybko nadaję się do zbioru od wczesnej wiosny do późnej jesieni.
Z własnego doświadczenia radzę usuwać pędy kwiatowe z rozety
dla utrzymania świeżości liści i nie rozsiewania się szczawiu  po całym ogrodzie.

Por Bartek

Późna odmiana o 10 15cm długości łodygi, nadająca 

się na mrożenie, suszenie i sprzedaż bezpośrednią.

Odmiana bardzo dobrze zimuje. Polecana do zup, sosów, pieczeni i surówek.

Warto siać i sadzić rośliny liściowe, ponieważ mają bardzo dużo witamin i soli mineralnych, a w dodatku ich smak jest naprawdę wyraźny i aromatyczny.

Są bardzo łatwe w uprawie i nie wymagają bardzo żyznych gleb. 

Szparag i skorzonera

Szparag:

Roślina wieloletnia. Część jadalną stanowią białe pędy wycinane zwykle codziennie wiosną do połowy czerwca.

Wysiew nasion wiosną na rozsadniku. Dla przyspieszenia kiełkowania, nasiona moczyć przez 3-4 dni w wodzie o temp. pokojowej. Wiosną następnego roku młode karpy wysadzać w rozstawie 150x50 cm w bruzdach o głębokości 20-25 cm. Przez drugi rok rośliny intensywnie nawozić aby silnie się rozrosły. Wiosną, w trzecim roku uprawy nad karpami uformować kopczyki lub wały o wys. 30-35 cm. Wybijające pędy wycinać przed lub krótko po ukazaniu się ich wierzchołka .W połowie czerwca każdego roku uprawy, kopczyki lub wały rozkopać, a wybijające  pędy pozostawić aby się rozrosły. Najlepiej udaje się na glebach lżejszych zasobnych w wapń.

Skorzonera:

Częścią jadalną są cylindryczne, proste korzenie spichrzowe o dł. do 30 cm. Czarnobrązowa skóra okrywa biały miąższ w smaku przypominający szparagi, od których jest bardziej delikatny.

Wysiew nasion w marcu-kwietniu w rzędy co 30 cm. Zbyt gęste wschody przerwać, pozostawiając  rośliny co 5-8 cm. Udaje się na glebach żyznych, umiarkowanie wilgotnych, nie zakwaszonych, głęboko uprawionych. Do zbioru nadaje się po 4 miesiącach od wysiewu.

Groch- odmiany

Gdy pogoda pozwoli (nadejdzie słoneczna cieplejsza nieco wiosna) można wysiewać groch.

Jeżeli wysiejemy go bardzo wcześnie będziemy mogli po owocowaniu posiać na jego miejsce coś innego 

lub ponownie groch który zaowocuje 2 raz w sezonie.

  Iłówiecki 

Niska odmiana o wysokości 50-60 cm , o słodkich 6-8 cm strąkach 

bez wyściółki pergaminowej( bez błony przeźroczystej w środku strąka ) , dzięki czemu można spożywać nasiona w raz ze strąkami.

Cud Kelvedonu 

Odmiana o pomarszczonych ciemnozielonych nasionach, strąki długości 7-8 cm.

Pędy dorastają do 40-60 cm wysokości, są sztywno-łodygowe.

Nadaje się do mrożenia i konserwowania.

Warto dawać podpory dla grochu, można je zrobić z sznurków lub gałęzi.

Częstym problemem jest robaczenie strąków dlatego bardziej polecane jest wczesne sianie grochu, co zmniejsza ryzyko pojawienie się szkodników.

Rzodkiew i rzodkiewka - odmiany .

  Warto już wysiewać rzodkiew i rzodkiewki, nadają się na wczesny i późny zbiór.
W szczególności jeżeli chodzi o rzodkiew.

  Runder Schwarzer 

Rzodkiew czarna o dużych czarnych i ostrych owocach.
Wysiewamy wiosną, a także jesienią, dobrze przechowuję się ją przez zimę. Zawiera sporo witamin (wyrabia się z niej m.in. szampony i odżywki do włosów), a także oczyszcza nasz organizm z toksyn.

  Saxa 2 

Jedna z popularniejszych odmian nadająca się na wczesny wysiew

w gruncie, o kulistych średnio pikantnych owocach.

Mila

Odmiana o podłużnych czerwono białych owocach,

o średnio ostrym smaku można ją hodować od wiosny do jesieni

w gruncie i pod osłonami.

  

Rzodkiewki można siać od początku marca do końca października.

Sałaty -odmiany

Jednymi z pierwszych nowalijek są sałaty .Możemy je wysiewać od wczesnej wiosny do późnej jesieni.

Dwoma podstawowymi grupami są sałaty masłowe i lodowe .Wymienimy te najlepsze i najbardziej polecane.

 Królowa Majowych

Ta odmiana charakteryzuje się szybkim zbiorem  (30-40 dni od wysiewu).

Bardzo popularna odmiana nadająca się pod tunele i uprawę w polu.

Zawiązuje duże żółtozielone główki-głowiasta masłowa .

 Vanguard 75

Sałata lodowa o pokarbowanych oliwkowozielonych główkach,

odporna na choroby i polecana na wysiew późno-wiosenny , letni i jesienny.

Zbiór następuje po 70-75 dniach od wysiewu.

Królowa Lata

Sałata lodowa o dużych jasno- zielonych główkach.

Nadająca się na późno-wiosenny, letni i jesienny wysiew. Późno wybija pędy kwiatowe,

zbiór następuje od 50 do 55 dni od wysiewu. Obie odmiany są odporne na choroby.

Regina dei Ghiacci

Sałata lodowa o ciemno zielonych , karbowanych główkach.

Można ją wysiewać od wczesnej wiosny do późnej jesieni.

Późno wypuszcza kwiatostany.

Pietruszka - odmiany

Pietruszkę możemy uprawiać na korzeń i na nać.Te na korzeń mają również natkę.

Naciowe są dobre pod tym względem, że są 2 letnie i wczesną wiosną możemy się cieszyć ich 

aromatycznymi liściami. 

  Ołomuńcka 

Późna odmiana nadająca się na przetwarzanie i przechowywanie.

Owoce długości 20 cm o kremowobiałych środkach,

dobrze znosi susze i zmienne warunki klimatyczne.

Rdzeń nie brązowieje. 

Cukrowa 

Wczesna odmiana o 14-16 cm białych owocach,

nadająca się świetnie do świeżego spożycia  i na przetwórstwo.

Korzeń krótki i gruby. 

  Festival 68

Odmiana naciowa o gładkich, bardzo aromatycznych liściach.

Nadaję się do świeżego spożycia i do mrożenia.

Moss curled 2 

Odmiana liściowa o smacznych, bardzo ozdobnych liściach.

Nadająca się do ozdabiania potraw i mrożenia.

Po ścięciu wybija bardzo szybko nowe pędy.

Odmiany liściowe możemy wysiewać bardzo szybko, nawet od połowy marca - o ile pogoda pozwoli.

Co do tych korzeniowych lepiej się wstrzymać aż do kwietnia, warto je uprawiać w redlinach co zwiększy rozmiar korzeni i plony.

Marchew - odmiany

Powinniśmy zastanowić się nad wyborem marchwi  w zależności od potrzeb przeznaczenia. 
Można kupić późne, średniowczesne i wczesne odmiany marchwi.

  Berlikumer 2 - perfekcja 

 Późna odmiana marchwi o pomarańczowych długich owocach 

zbiory następują po 140-160 dniach od wysiewu, odporna na choroby.

Nadaję się świetnie do przetwórstwa i z długim okresem przechowywania.

Lenka 

Średniowczesna odmiana o pomarańczowych smacznych owocach,

 nadaję się na zbiór letni i jesienny po 110-120 dniach od wysiewu następuje zbiór.

Polecana do przetwórstwa i krótkiego przechowywania.

  Amsterdam 2

Wczesna odmiana o pomarańczowych smacznych owocach,

zbiór następuje po 100-110 dniach od wysiewu 

nadaje się na świeże spożycie. Aromatyczna i soczysta, również na soki.

Dobrym sposobem na uprawę marchwi jest jej uprawa w radlinkach zwiększa to plony nawet o 40-60 %.

Często kłopotem jest żerowanie na korzeniach marchwi - połyśnicy marchwianki. Możemy zauważyć w późniejszym okresie czarne powygryzane dziury na jej powierzchni, dobrym sposobem jest sadzenie cebuli i czosnku przy marchwi lub opryski naszych marchewek wyciągiem z czosnku i cebuli. Polecamy również naturalny środek Himal ( Bioczos ) kostki z czosnkiem.Warto również jako poplon w tym miejscu użyć gorczycy która odrobacza glebę jednocześnie wzbogacając ziemię przez "masę zieloną".

Koper - odmiany

Koper możemy zacząć siać już w marcu wprost do gruntu, co ciekawe można podzielić kopry według zastosowania. Dla państwa wybraliśmy 3 najlepsze i najpopularniejsze, są one przez nas i wiele innych osób sprawdzone.

 Herkules

Odmiana nadająca się świetnie do ogórków, ponieważ ma bardzo duże baldachimy kwiatowe,

jest mocno aromatyczny z średnią ilością liści.

Ambrozja

Mocno ulistniona późno zakwitająca odmiana 

o delikatnym niesamowitym aromacie i małymi kwiatostanami,   

świetnie nadaje się do surówek, zup czy świeżych ziemniaczków, oraz do mrożenia.

Szmaragd

Jest to uniwersalna odmiana nadająca się do ogórków i do surówek, 

o silnym ulistnieniu i dużych obfitych baldachimach kwiatowych.

Odmiana odporna na suszę i samoistnie rozsiewająca się.

Ciekawostką jest jej największa zawartość witaminy C wśród koprów.

Koper można wysiewać od marca do września. Do gruntu w celu świeżej natki 

jest bardzo prosty w uprawie i nie wymaga specjalnych warunków czy nawożenia.

Ogórki odmiany

W marcu można wysiewać nasiona ogórków przeznaczonych do wczesnej uprawy pod osłonami lub w połowie kwietnia wprost do gruntu, lecz pod agrowłókniną z powodu zbyt niskich temperatur. Od maja bez żadnych zabezpieczeń, ale jeżeli przez kilka tygodni  możemy je przykryte agrowłókniną wówczas możemy spodziewać się szybszego zbioru o 2 tygodnie.

Śremski

Jedna z najlepszych odmian ogórka gruntowego w Polsce.Bardzo plenna

odmiana nadająca się do konserwowania, kwaszenia i na sałatki .W miarę odporna na choroby,

nasiona są inkrustowane co zwiększa wschody i jego odporność. Średnio wczesna, samopylna.Polecana na duże plantacje, jak i dla działkowców.

Monika

Odmiana w miarę odporna na choroby,samopylna, plenna silnie rosnąca,

 polecana na podpory i wczesną uprawę pod tunelami lub w gruncie.

Nadaje się do kwaszenia , na małosolne.Owoce są krótkie 10-12cm.

Polan

Owoc długości 10cm nadający się do kwaszenia i konserwowania,

zielony owoc z białymi podłużnymi smugami grubo brodawkowy.Również samopylna, polecana dla działkowców jak i na większe plantacje.

Krak

Średnio wczesna odmiana o ciemno zielonych błyszczących owocach,

o długości 10-15cm ma mało brodawek.Ogórek krzaczasty.

Wysoka odporność na mączniaka.

Co do nawożenia: najlepiej nawozić je nawozami organicznymi a w przypadku mineralnych należy uważać, ponieważ ogórki robią się goryczkowate i źle trzymają w zaprawach. Nie należy  ich sadzić na miejscu w którym rosła gorczyca ( jako poplon) ponieważ robią się również goryczkowate.

Warto uprawiać ogórki na podporach nawet te gruntowe ma to 3 zalety: lepsze i czystsze owoce. Mamy dzięki temu więcej owoców a także nasze ogórki nie łapią chorób i dzięki temu możemy się cieszyć ich owocami przez dłuższy czas. Jeżeli chodzi o podpory możemy je zrobić ze sznurków i żerdzi, lub co sam mam wypróbowane - na zagonach można je puścić na powbijane gałęzie, chrusty - "wąsy" czepne chwytają się patyków i wspinają się rośliny do góry -naprawdę niezawodny sposób w szczególności gdy nie ma się miejsca w ogrodzie. 

Pomidory - odmiany

 Jednymi z najlepszych odmian są pomidory, które niżej wymieniliśmy.

Można je wysiewać od marca do maja pod osłonami i do gruntu.

jak wysiewać pomidory?

                                                                        Baron F1 samopylna 

  Szybko owocująca i plenna odmiana o silnym wzroście (potrzebuje podpory), 

polecana odmiana dla działkowców z powodu dużej odporności na wirusy i grzyby

Wymaga obfitego nawożenia i podlewania można go uprawiać w tunelach i w gruncie. 

Betalux

Odmiana bardzo wczesna, owoce duże, lekko spłaszczone o ciemnoczerwonej skórce,

odmiana sztywno łodygowa nie potrzebująca podpór samopylna.

Nadająca się do uprawy  pod osłonami 

Oxheart (malinowy bawole serca)

Odmiana średnio wczesna o bardzo dużych sercowato - nerkowatych, ryżowych, mięsistych owocach,

średnio plenna i wysoka potrzebująca podpór nadaje się do uprawy w gruncie i pod tunelami.

                                                                           Maskotka

 Wczesna odmiana koktajlowa o małych czerwonych owocach,

karłowa wiotko łodygowa potrzebująca podpór i nie wymagająca usuwania stożków wzrostowych 

z kątów liściowych.

W następnych miesiącach napiszemy jak powinno się pielęgnować pomidory i jak można je ciekawie hodować nawet na małych balkonach.